Kompresjoterapia - znaczenie i zastosowanie

Kompresjoterapia, czyli stosowanie zewnętrznego ucisku na kończyny, np. przez założenie odpowiednich produktów uciskowych znajduje swoje zastosowanie w  niewydolności żylnej lub limfatycznej. Jej działanie znane jest od wieków a skuteczność została udowodniona w licznych badaniach klinicznych. 

Na czym polega kompresjoterapia?

Kompresjoterapia to inaczej terapia uciskowa. Polega na noszeniu medycznych wyrobów kompresyjnych, takich jak  podkolanówki, pończochy, rajstopy na kończy dolne lub rękawy i rękawiczki na kończyny górne. Ich głównym celem jest wywieranie stałego nacisku na skórę i tkanki w określonych rejonach ciała w celu poprawy odpływu krwi żylnej oraz limfy. Ma to bezpośredni wpływ na zmniejszenie obrzęków. Warto zrozumieć, kiedy i dlaczego należy sięgnąć po produkty uciskowe.

Co uzyskujemy dzięki zastosowaniu wyrobów kompresyjnych?

• Zwiększenie odpływu krwi żylnej: terapia uciskowa powoduje zwężenie żył powierzchownych, co z kolei zwiększa przepływ krwi w żyłach głębokich, co pomaga w sprawnym odprowadzaniu krwi z kończyn dolnych i zapobiega zastojowi krwi.
• Zwiększenie odpływu limfy w naczyniach limfatycznych: zastosowanie kompresji pomaga w usuwaniu nadmiaru płynu z tkanek, co zmniejsza obrzęk.
• Zmniejszenie filtracji: Dzięki stosowaniu terapii uciskowej powstaje mniej limfy w przestrzeniach pozanaczyniowych.
• Wspieranie zastawek limfatycznych: dzięki kompresji zastawki w naczyniach żylnych mają lepsze warunki do pracy co zapobiega refluksowi krwi żylnej.
• Złagodzenie bólu: kompresjoterapia może pomóc w złagodzeniu bólu i uczucia ciężkości nóg.
• Zapobieganie zakrzepicy żył głębokich: terapia uciskowa może pomóc w zapobieganiu zakrzepicy żył głębokich (ŻChZ), która jest poważnym schorzeniem mogącym prowadzić do zatorowości płucnej. 

Wskazania do kompresjoterapii:

Kompresjoterapia jest stosowana w leczeniu wielu schorzeń, w tym:

• Żylaki kończyn dolnych: Kompresjoterapia jest podstawową metodą leczenia żylaków. Pomaga w zmniejszeniu obrzęku, bólu i ciężkości nóg oraz zapobiega powstawaniu nowych żylaków czy pajączków.
• Niewydolność żylna: Kompresjoterapia może pomóc w leczeniu niewydolności żylnej, która objawia się obrzękiem, bólem i zmianami skórnymi.
• Obrzęki limfatyczne: Terapia uciskowa jest bardzo skutecznym sposobem leczenia obrzęków limfatycznych, zarówno tych, które powstały np. po leczeniu onkologicznym jak i tych, które są pierwotne, prawdopodobnie dziedziczne. Należy pamiętać, że najpierw konieczne jest odbycie terapii przeciwobrzękowej, redukującej obrzęk, a następnie dokonanie  pomiaru i dobór odpowiedniego wyrobu. Terapia przeciwobrzękowa to seria zabiegów drenażu limfatycznego wraz ze specjalistycznym bandażowaniem wielowarstwowym. Ciśnienie, które bandaże wywierają na tkankę mobilizuje obrzęk do odpływu. Kolejnym etapem jest noszenie produktu uciskowego. Zależnie od części ciała dotkniętej obrzękiem oraz stopnia rozległości są to podkolanówki, pończochy lub rękaw uciskowy. Noszenie kompresji jest nieodzownym elementem utrzymania efektów terapii i zapobiega nawrotowi obrzęku.
• Zakrzepica żył głębokich: Kompresjoterapia jest stosowana w profilaktyce ŻChZ u pacjentów, którzy są w grupie ryzyka tego schorzenia.
• Obrzęki pourazowe: niejednokrotnie po urazach obrzęki nie zmniejszają się samoistnie. Aby pozbyć się obrzęków należy zakładać odzież kompresyjną. Jej regularne noszenie zmniejsza również stan zapalny i przyspiesza gojenie.
• Leczenie owrzodzeń żylnych: wyroby uciskowe są nieodzownym elementem terapii gdy doszło do owrzodzeń podudzi oraz otwartych ran. Kompresjoterapia redukuje zastój żylny, wspierając sprawny odpływ krwi i chłonki, dzięki czemu następuje dopływ krwi tętniczej i odżywienie tkanek. Gdy obrzęk jest duży należy najpierw przeprowadzić odpowiednią fizjoterapię -  terapię przeciwobrzękową, wraz z dezynfekcją, zaopatrzeniem odpowiednimi opatrunkami oraz bandażowaniem kompresyjnym wielowarstwowym. Dzięki wysokiemu ciśnieniu zewnętrznemu, wytworzonemu w trakcie bandażowania obrzęk stopniowo się zmniejsza i można wtedy zmierzyć pacjenta do podkolanówek uciskowych. Zastosowanie bandażowania wymaga specjalistycznych umiejętności i ukończenia kursów przez personel, dlatego ważne jest by pacjent umówił się na terapię do placówki, która kompleksowo zajmuje się terapią przeciwobrzękową.
• Obrzęk lipidowy (lipedema): noszenie wyrobów kompresyjnych u kobiet z lipedemą zmniejsza obrzęki i dolegliwości bólowe, minimalizuje stan zapalny, spowalnia proces chorobowy. Jest ważnym elementem przygotowania do liposukcji u kobiet, które się na nią zdecydują a także nieodzowna po przeprowadzonym zabiegu.

Wskazania do okresowego stosowania wyrobów kompresyjnych gdy nie ma stwierdzonych żadnych z powyższych schorzeń:

• Okres ciąży i połogu – podczas ciąży jest wiele czynników, w wyniku których dochodzi do powstania niewydolności naczyniowych – zarówno żylnych jak i limfatycznych. Wcześnie dobrane pończochy lub rajstopy ciążowe kompresyjne mają działanie profilaktyczne, zapobiegają powstaniu dolegliwości i powikłań ze strony układu krążenia, co ciekawe według badań noszenie kompresji w pierwszym trymestrze ciąży zmniejsza nudności i wymioty u ciężarnej. .
• Długie podróże – unieruchomienie na wiele godzin może być przyczyną uczucia ciężkich nóg, opuchnięcia kostek, a nawet zakrzepicy. Wyrób kompresyjny zapobiega tym dolegliwościom.
• Praca siedząca - osoby prowadzące siedzący tryb życia lub pracujące w pozycji stojącej przez długi czas mogą doświadczać problemów z krążeniem krwi. Stosowanie wyrobów kompresyjnych może zapobiec obrzękom i uczuciu ciężkości w nogach
• Intensywne treningi  - odzież uciskowa polecana jest do stosowania zarówno  podczas treningu jak i po jego zakończeniu do wspierania regeneracji.

Przeciwwskazania do kompresjoterapii:

• Tętnicza choroba zarostowa kończyn dolnych: Należy wykonać test ABI aby ocenić stopień niedokrwienia kończyn. Zewnętrzny ucisk choć wskazany ze względu na niewydolność żylną i limfatyczną może pogorszyć przepływ krwi w tętnicach i doprowadzić do niedokrwienia kończyn.
• Ciężka niewydolnością serca: Ucisk może zwiększyć obciążenie serca.
• Niewydolność nerek: Zwiększony odpływ płynów z tkanek stanowi większe obciążenie dla nerek.

Rodzaje wyrobów uciskowych:

1. Wyroby uciskowe dostępne są w różnych klasach kompresji. Klasa kompresji dobierana jest indywidualnie do pacjenta, w zależności od schorzenia, które ma być leczone.
   • Klasa I (18-21 mmHg): Stosowana w profilaktyce żylaków, obrzęków i ŻChZ.
   • Klasa II (23-32 mmHg): Stosowana w leczeniu żylaków, obrzęków limfatycznych i ŻChZ.
   • Klasa III i IV (34-46 mmHg): Stosowana w leczeniu ciężkich postaci żylaków, obrzęków limfatycznych i ŻChZ.
2. Bardzo ważny jest rodzaj materiału. Zależnie od rodzaju schorzenia i stopnia zaawansowania dobierany jest odpowiedni produkt. Inne wyroby stosuje się przy żylakach a inne przy obrzękach. Specjalista w sklepie z wyrobami kompresyjnymi dobierze odpowiedni produkt. Zakup przypadkowego produktu może skutkować tym, że produkt będzie się wrzynał w ciało, będzie niewygodny i nie będzie korzystnie działał.
3. Wyroby uciskowe mogą być dostępne w różnych rozmiarach, kolorach i fasonach. Produkty uciskowe dobieramy tak aby był on wygodny i dobrze dopasowany do kończyny. Nie możemy zapomnieć, że wyrób kompresyjny musi się również podobać!

Kompresjoterapia - jak ją stosować?

Wyroby uciskowe należy stosować zgodnie z zaleceniami lekarza lub fizjoterapeuty. Najczęściej zaleca się stosowanie ich w ciągu dnia, od rana do wieczora. W niektórych przypadkach może być konieczne stosowanie kompresjoterapii również w nocy.

Skuteczność kompresjoterapii:

Niewydolność żylna i obrzęki limfatyczne to problemy, które dotykają miliony ludzi na całym świecie. Choć mogą wydawać się uciążliwe i niekiedy bolesne, nie muszą oznaczać rezygnacji z codziennych aktywności. W walce z nimi niezwykle skutecznym narzędziem staje się kompresjoterapia. Terapia uciskowa opiera się na kontrolowanym ucisku wywieranym na kończyny dolne. Ten pozornie prosty mechanizm uruchamia szereg korzystnych zmian w układzie krążenia:

Kompresjoterapia to nie tylko doraźna ulga, ale przede wszystkim długofalowa korzyść. Liczne badania kliniczne dowodzą jej skuteczności w leczeniu:

• Żylaki kończyn dolnych: Regularne stosowanie wyrobów uciskowych zmniejsza widoczność żylaków, łagodzi objawy i zapobiega powstawaniu nowych zmian. Wspiera pracę zastawek żylnych, dzięki czemu zatrzymuje postęp choroby.
• Niewydolność żylna: Kompresjoterapia pomaga w kontrolowaniu objawów niewydolności żylnej, takich jak obrzęki, ból i uczucie ciężkości nóg.
• Obrzęk limfatyczny pierwotny oraz wtórny: Ucisk wspomaga odpływ limfy, zapobiega obrzękom,  poprawiając funkcje kończyn.
• Obrzęk lipidowy oraz lipidowo-limfatyczny

Terapia na miarę potrzeb

Wyroby uciskowe dostępne są w różnych wariantach, dopasowanych do indywidualnych potrzeb pacjentów:

• Pończochy uciskowe: Klasyczny wybór w leczeniu żylaków, obrzęków i innych schorzeń.
• Podkolanówki uciskowe: Dobrze sprawdzają się w przypadku obrzęków i żylaków podudzia.
• Rajstopy uciskowe: Łączą funkcje pończoch i podkolanówek, obejmując całą kończynę dolną.
• Rękawy kompresyjne: Stosowane u kobiet po leczeniu raka piersi jako profilaktyka wystąpienia obrzęku jak również utrzymanie efektów terapii przeciwobrzękowej gdy wystąpił obrzęk limfatyczny. Należy pamiętać, że inny wyrób stosujemy jako profilaktykę a inny jako utrzymanie efektów terapii gdy obrzęk już wystąpił.

Komfort i bezpieczeństwo

Nowoczesne wyroby uciskowe wykonane są z komfortowych materiałów, zapewniając wygodę użytkowania a jednocześnie elegancję. Ich stosowanie jest bezpieczne i nieinwazyjne, a może być z powodzeniem łączone z innymi metodami leczenia.

Jeśli zmagasz się z niewydolnością żylną i obrzękami, kompresjoterapia jest ważnym elementem terapii u Ciebie. Najlepiej skontaktuj się z lekarzem lub fizjoterapeutą by dowiedzieć się jakich produktów potrzebujesz a zakupu dokonaj w specjalistycznym sklepie z medycznymi produktami kompresyjnymi.